Page 16 - Demo

14Gjith%u00e7ka fillon me drit%u00ebn e diellitFjal%u00eb ky%u00e7eklorofildrita e diellitaerobefotosintez%u00ebN%u00eb k%u00ebt%u00eb m%u00ebsim do t%u00eb m%u00ebsojm%u00eb se, p%u00ebr t%u00eb prodhuar ushqimin, bim%u00ebt kan%u00eb nevoj%u00eb p%u00ebr energjin%u00eb e drit%u00ebs s%u00eb diellit.N%u00eb natyr%u00eb gjenden shum%u00eb lloje bim%u00ebsh dhe t%u00eb gjitha kan%u00eb nevoj%u00eb p%u00ebr energji q%u00eb t%u00eb prodhojn%u00eb ushqimin e tyre. K%u00ebt%u00eb energji ato e marrin nga drita e diellit. Gjithashtu, p%u00ebr t%u00eb prodhuar ushqimin dhe p%u00ebr t%u2019u rritur e zhvilluar, bim%u00ebt kan%u00eb nevoj%u00eb edhe p%u00ebr uj%u00eb, dioksid karboni, krip%u00ebra minerale t%u00eb tretshme (plehra kimike) etj. N%u00eb gjethet e bim%u00ebve ndodhet nj%u00eb pigment i gjelb%u00ebr me emrin klorofil. N%u00eb prani t%u00eb klorofilit dhe t%u00eb drit%u00ebs s%u00eb diellit zhvillohet nj%u00eb proces q%u00eb quhet fotosintez%u00eb, gjat%u00eb t%u00eb cilit uji bashk%u00ebvepron me dioksidin e karbonit, N%u00eb fund t%u00eb reaksionit prodhohet glukoz%u00eb (sheqer) dhe oksigjen gaz. Oksigjeni %u00ebsht%u00eb nj%u00eb substanc%u00eb mjaft e r%u00ebnd%u00ebsishme p%u00ebr jet%u00ebn e gjallesave aerobe. Pa oksigjen, ato nuk mund t%u00eb rriten e t%u00eb zhvillohen.Reaksioni i fotosintez%u00ebs zhvillohet si m%u00eb posht%u00eb: drita e diellitUj%u00eb + dioksid karboni glukoz%u00eb + oksigjen klorofil%u00c7far%u00eb mund t%u00eb ndodh%u00eb me bim%u00ebt, n%u00ebse klima ndryshon?drita e diellitoksigjendioksid karboniuj%u00ebMendoniBim%u00ebt e prodhojn%u00eb ushqimin e tyre, duke p%u00ebrdorur energjin%u00eb diellore. A ju kujtohet se p%u00ebr %u00e7%u2019gj%u00eb tjet%u00ebr kan%u00eb nevoj%u00eb ato q%u00eb t%u00eb rriten?Bim%u00ebt p%u00ebrdorin dioksidin e karbonit q%u00ebmarrin nga ajri dhe ujin q%u00eb thithin ngatoka, p%u00ebr t%u00eb prodhuar glukoz%u00ebn. Ato kan%u00eb nevoj%u00eb p%u00ebr glukoz%u00eb, pasi e p%u00ebrdorin si ushqim. Bim%u00ebt %u00e7lirojn%u00eb oksigjen, i cili sh%u00ebrben p%u00ebr frym%u00ebmarrjen e tyre, t%u00eb njer%u00ebzve dhe t%u00eb kafsh%u00ebve.Bim%u00ebt jan%u00eb shum%u00eb t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme p%u00ebr njer%u00ebzit dhe kafsh%u00ebt p%u00ebr dy arsye: %u25cf sigurojn%u00eb energjin%u00eb ushqimore;%u25cf prodhojn%u00eb oksigjenin.